درباره فراشبند
شهرستان فراشبنـــد
موقعیت جغرافیایی و اقلیمی :
شهرستان فراشبند یکی از شهرستانهای جنوب غربی فارس است و از شمال با شهرستانهای شیراز و کازرون ، از غرب با استان بوشهر و از جنوب به شهرستان لار و از مشرق با شهرستانهای قیر و کارزین و فیروزآباد همسایه است. وسعت این شهرستان معادل 4856 کیلومتر مربع است و جمعیتی بالغ بر60000 نفر می باشد . ازلحاظ تقسیمات کشوری در حال حاضر این شهرستان شامل دو بخش مرکزی و دهرم و سه نقطه شهری فراشبند و نوجین و دهرم می باشد.
این شهرستان دارای آب و هوایی گرم و خشک و متوسط بارش باران 290میلی متر می باشد .
ویژگیهای شهرستان:
توانمندیهای شهرستان وجود حرم مطهر امامزاده شهید و ذخایر عظیم نفت وگاز ( پالایشگاه گاز فراشبند ، ایستگاه تقویت فشار بعثت) و معادن بزرگ سرب و روی و 1100 هکتار زمین قابل کشت و 3 هزار هکتار نخلستان خرمای مرغوب زاهدی(قصب) می باشد .
وجود 250 شهید و 1000 جانباز و 13 آزاده از دیگر افتخارات این شهرستان است.
طبیعت و جاذبه های گردشگری شهرستان فراشبند :
یکی از خوش آب و هواترین و زیباترین نقاط استان فارس در ایام تعطیلات نوروز ، طبیعت دست نخورده و سرسبز فراشبند می باشد. می توان به چند مورد از مهمترین جاذبه های گردشگری این شهرستان اشاره نمود .
1- منطقه رهنک (بیست متری )
این مکان تفرجگاهی، دارای رود خانه جوشنده خوبی برای استراحت و تفریح گردشگران و مسافران بویژه درایام نوروز می باشد. چشم تنداز این منطقهرودخانه ف کوه و آثار تاریخی و دشتهای بسیار سرسبز و زیبا می باشد و در 20 کیلومتری شهرستان در مسیر کازرون قرار دارد .
2- منطقه مائینک
این جاذبه طبیعی در حدود 25 کیلومتری فراشبند ،در مسیر روستای خوشاب و در نزدیکی امامزاده سید محمد قرار دارد . چشم انداز این مکان تفریحی به چشمه آب شیرین و درختان سرسبز و آثار تاریخی فراوانی می توان اشاره نمود.
3- چشمه آب گرم ( آب بویه دهرم )
این مکان طبیعی و بسیار دیدنی دارای چشمه های جوشان آب گرم و معدنی که برای بسیاری از بیماریها استفاده فراوانی دارد . این منطقه در 75 کیلومتری شهر دهرم قرار دارد .
4- برم فرهاد
برم فرهاد یکی از مهم ترین جاذبه های طبیعی شهرستان فراشبند یه شنمار می رود و سابقه تاریخی این محل نشانگر وقوع افسانه شیرین و فرهاد می باشد و در 25 کیلومتری فراشبند در روستای باچون قرار دارد . جنگل ، کوه و تونل تاریخی انتقال آب مربوط به دوره ساسانیان ، این منطقه را پر مصفا می کند .
پیشینه تاریخی :
درباره وجه تسمیه فراشبند ، عقاید و نظرات فراوانی ارائه شده است که می توان به یک مورد آن اشاره نمود . اکثر مردم براین عقیده اتفاق نظر دارند که همواره خان ها بر این شهرحامیت داشته اند و با عناوین مختلف به اخاذی و چپاول مردم می پرداخته اند . دریکی ازاین سالها یکی از خوانین مزبور مبلغ سه سکه نقره را به عنوان مالیات برای هر اصله نخل تعیین می نمایند ویک نفر فراش و یا نماینده خویش رادرغیاب خود مامور جمع آوری آن می کند ، پرداخت مبلغ مزبور برای مردم بسیارمشکل بوده و به طور مودبانه و چند بار متوالی تقاضای آن را می کنند ولی در عوض جز فحاشی و کتک چیز دیگری نصیب آنها نمی شود .
سرانجام اهالی فراشبند از ظلم و ستم شخص مزبور به ستوه آمده و اورا با یک بند نخلی می بندند و تا سرحد مرگ آن را می زنند ، چون آن زمان چنین کاری در قلمرو خان، جسارت آمیز به نظر می رسید ، ازآن پس این محل به فراشبند مشهور می شود ( یعنی جائی که فراش خان را به بند کشیدند و او را تنبیه کردند !)
فراشبند با وجود قدمت 1600 ساله ، فراز و نشیب های مختلفی در طول تاریخ پشت سر گذاشت و متاسفانه کمتر مورد توجه تاریخ نگاران عرب و مسلمان قرار گرفته است . آثارو بناهای تاریخی و باستانی فراشبند حکایت از قدمت چندین هزار ساله آن دارد . لغت نامه دهخدا ، فراشبند را به بناهای کوچک گنبددارعهد اشکانیان تعریف کرده است ، با توجه به آثار به دست آمده در اوایل قرن جاری توسط باستان شناس بلژیکی ( پرفسور واندنبرگ)، نشان از قدمت فراشبند و سابقه تاریخی پیش از اسلام آن می باشد. طی مطالعه و بررسی انجام شده درسال گذشته، تعداد بیش از 192 اثر تاریخیدر این شهرستان ، شناسایی و ثبت شدند که همگی مربوط به دوران مختلفی از جمله پیش از اسلام ، اسلامی و تاریخی می باشد که مهمترین آنها عبارتند از :
بناهای تاریخی :
قلعه گبری دهگاه – چارطاق احمد آباد – کاروانسرای تنگ گز – چارطاق رهنی- چارطاق خرمایک – چارطاق نقاره خانه چارطاق تل جنگی – چار طاق گنبد – تل خانیک – تل یال منصور آباد – تل گپ نوجین و ...
بقاع متبرکه و امامزاده ها
شهرستان فراشبند دارای 16 امامزاده است که مهمترین و مشهورترین آنها می توان به چند مورد اشاره کرد :
1- امامزاده شهید (آقام شهید ) در فاصله 35 کیلومتری جنوب غربی فراشبند قرار دارد که هرساله پذیرای صد ها هزار مسافر نوروزی از سراسر استان فارس و حتی کشور می باشد .
2- امامزاد ه سید محمد به فاصله 25 کیلومتری فراشبند قرار دارد.
3- آقام شهید تو باغی در 3 کیلومتری فراشبند در بین نخلستان قرار دارد .
4- امامزاده سید نظام الدین در 30 کیلومتری فراشبند واقع در شهر نوجین قرار دارد.
فراشبند داراي قدمت 1600 ساله است که البته آثار تاريخي بجاي مانده در آن گوياي اين واقعيت است کمبود منابع و مدارک تاريخي باعث شده که از نظر تاريخي عليرغم قدمت فراوان کمتر مورد توجه قرار گيرد مردم فراشبند همواره بر اين عقيده بودهاند که شهر مزبور در زمان حکومت بهرام گور بوجود آمده و مربوط به دوران ساسانيان است و آثار تاريخي گواه اين واقعيت است.
زبان:
زبان بومي مردم فراشبند آميختهاي از زبانهاي فارسي کهن و لري (بختياري- لکي) ممسني و کهگيلويهاي است که به مرور زمان برخي از اصطلاحات و لغات ترکي قشقايي نيز در آن وارد شده است علاوه بر اين زبان ترکي نيز در ميان عشاير منطقه وجود دارد که پس از زبان فارسي در مرتبه دوم قرار دارد.
قوميتها:
جمعيت فراشبند ترکيبي از طوايف مختلف لر، ترک و تاجيک است قريب به 25000 نفر از عشاير کوچ رو ايل قشقايي هر ساله بمدت 7 الي 8 ماه در مراتع فراشبند سکونت دارند ايل قشقاي شامل طوايفي است که عبارتند از طايفه عمله، طايفه شش بلوکي،" طايفه فارسي مدان و طايفه آردکپان قتلو
آثار تاريخي:
آثار باستاني متعددي (با توجه به قدمت تاريخي) در منطقه وجود دارد که مهمترين آنها عبارتند از: 1- چار طاق تل جنگي مربوط به دوره ساساني 2- حمام فراشبند 3- چهار طاق نقاره خانه 4- چهار طاق رهني 5- چهار طاق گنبد 6- آسياب بادي 7-قلات زرگران مربوط به دوران افشاریان